De bodemgezondheid gaat achteruit

Meer dan 200.000 Europese burgers ondertekenden de People 4 Soil petitie die de EU oproept om de bodem te beschermen!

Bertus Buizer*   –  19 september 2017    –  update: 24 februari 2018

De Europese strategieën voor de bescherming van de biodiversiteit en voor het tegengaan van de klimaatverandering zouden zich moeten richten op de bodem: de EU moet een routekaart ontwikkelen naar een bodemdegradatie neutrale wereld.

Hoewel de aantallen in slechts twee landen (Italië en Ierland) zijn bereikt, is het totale aantal handtekeningen een duidelijk bewijs dat het thema van bodembescherming belangrijk is voor een toenemend aantal Europeanen. People 4 Soil kreeg veel steun in met name Frankrijk en Duitsland, die beide in grote mate de terugtrekking van het eerste voorstel voor een Europese bodemrichtlijn in 2014 beïnvloedden door hun oppositie in het Europees Parlement.

Er is nu een sterke publieke reactie op de traagheid van de EU-instellingen gekomen. Meer dan 200.000 Europese burgers ondertekenden de ‘People 4 Soil’-petitie, waarin de Commissie wordt opgeroepen een gemeenschappelijk kader voor bodembescherming in te voeren die door de lidstaten wordt toegepast. Het People 4 Soil Burgerinitiatief (ECI, oftewel European Citizens Initiative) is ondersteund door een netwerk van meer dan 550 lokale organisaties en bedrijven – waaronder 22 Nederlandse – uit 26 lidstaten. Na een jaar van flink campagne voeren, is de petitie op 12 september 2017 afgesloten met in totaal ruim 212.000 handtekeningen uit alle EU-landen samen.

We willen dat Europa de bodem erkent als zijn meest strategische milieubron, omdat die de voedselveiligheid, de instandhouding van de biodiversiteit en de beheersing van de klimaatverandering veilig stelt. Daarom overhandigden we de handtekeningen aan Vicepresident Frans Timmermans, waarbij we de Commissie vragen de routekaart te bepalen voor een kaderrichtlijn bodem in hun prioriteiten en de internationale verplichtingen na te komen. Laten we deze steun als uitgangspunt nemen om druk te zetten op onze politici om het nationale beleid te veranderen en om onze vertegenwoordigers in het Europees Parlement aan te moedigen om te pleiten voor verandering in Brussel.

De bodem gaat in kwaliteit achteruit, zowel in Europa als op mondiaal niveau: erosie, bodemafdekking, verlies van organische stof, verdichting, verzilting, aardverschuivingen en verontreiniging hebben negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid, voedselzekerheid, natuurlijke ecosystemen, biodiversiteit en klimaat, en op onze economie. Hierover gaat de brochure die wij hiervoor hebben gemaakt.

In Europa is er nog steeds geen algemene wet, die de bodem beschermt. De bodem met goede wetten beschermen is de beste manier om ook mensen, planten en dieren te beschermen. Zonder een gezonde, levende bodem is er geen toekomst. Een gezonde levende bodem beschermt ons tegen milieurampen, klimaatverandering en giftige stoffen in ons eten.

Hierover is op 20 april 2017 door People 4 Soil een brief geschreven aan de voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker. Op 26 juni 2017 schreef de Europese Commissie in reactie op de brief van People 4 Soil, dat zij de zorgen van People 4 Soil betreffende de continue degradatie van de bodem in Europa deelt en dat de erkenning en het herstel van de bodemecosystemen en de bevordering van de bescherming van de bodem meer prominent op de agenda van de Europese Commissie komt.**

Zie ook het interview met Bertus Buizer dat op 4 november 2017 in de zaterdag-editie van agrarisch vakblad Nieuwe Oogst verscheen (pag. 2) onder de titel ‘We telen op een dunne kwetsbare aardschil’.

 

Ondiep ploegen

Er zijn in de landbouw tegenwoordig ook positieve ontwikkelingen. Zo is er toenemende aandacht voor behoud of verbetering van de bodemstructuur en van het bodemleven. Voor biodiversiteit ook in het bodemleven.

Zo is bijvoorbeeld sinds het Wierdenproject dat ik in de periode 1998-2000 in Noord-Groningen uitvoerde in samenwerking met 20 deelnemende akkerbouwers en bodemdeskundige dr. Jan Kouwenhoven (Wageningen University & Research) en Jan Boer (uitvinder van de Rumptstad – Steketee Eco-ploeg), ondiep ploegen in Groningen en in heel Nederland meer in zwang gekomen.

Ter afsluiting van het Wierdenproject organiseerde ik op 20 september 2000 een vierde succesvolle demonstratie ondiep ploegen in Borgsweer (Gr). De eerste, tweede en derde demonstratie ondiep ploegen in het kader van dit project vonden plaats in respectievelijk Eenrum, Stedum en – in samenwerking met de proefboerderij SPNA – in Munnekezijl (Frl).

De vierde demonstratie was op zware kleigrond. Weekblad Boerderij maakte daarvan in de editie Akkerbouw van 10 oktober 2000 een reportage met als titel ‘Ondiep ploegen beter voor de bodem‘.

In maart 2018 zal er weer een praktijkdemonstratie ondiep ploegen plaatsvinden. Nu op het Onderzoeksbedrijf PPO Lelystad (onderdeel van Wageningen University & Research). Datum en tijdstip worden binnenkort bekend gemaakt.

 

Bertus Buizer is eigenaar van Buizer Advies, een adviesbedrijf voor duurzame landbouw, en nationaal coordinator People 4 Soil van Nederland

** Bron: People4Soil ECI committee

 

Agenda:

Symphony of Soils Symposium

Noteer alvast deze datum:
Op 11 oktober 2018 vindt het Symphony of Soils Symposium plaats in het Ecomunity Park in Oosterwolde (Fryslân).

Dossier:

PDF  UK farmers to be given first ever targets on soil health – The Guardian – 13 March 2018

PDF  Biologische landbouw op termijn net zo productief als gangbare landbouw

PDF  Interview in agrarisch vakblad Nieuwe Oogst: “We telen op een dunne kwetsbare aardschil’

PDF  Reply of the European Commission to People 4 Soil – 26 Juin 2017

PDF Flyer Biologische velddag – wo 21 juni 2017 – Lelystad – met Symposium ‘Bodem-Boer-Business’ (Agrifirm)

PDF Open letter People 4 Soil to Mr. Jean-Claude Juncker, President of the European Commission

PDF  Biojournaal – Europees burgerinitiatief pleit voor behoud gezonde bodem

PDF  Nieuwsbrief Sustainable Food Supply – 5 december 2016 – People4Soil

PDF  Duurzaamnieuws – Geef de bodem een recht

PDF  Persbericht Wereldbodemdag 2016

PDF  Artikel in Akkerwijzer – People 4 Soil: Europese bescherming bodem in wetten

VIDEO  Initiatief Bewust Bodemgebruik – Prof. Klaas van Egmond over migratie, voedsel-, fin. systeem en land grab

PDF  4 redenen om de bodems van Europa te redden

PDF  Bodem, productiefactor onder druk – Verslag – Visie op Flevoland – 2 mei 2016

PDF  Flevoland verschraalt – Interview met Sjef Staps in Nederlands Dagblad – 4 januari 2016

PDF  Bodemvruchtbaarheid holt achteruit – Boerderij.nl – nov 2015

PDF  Van bodemdilemma’s naar integrale verduurzaming – april 2015

PDF  Biologische landbouw heeft de beste papieren voor een toereikende duurzame voedselvoorziening – febr 2015

 

‘Ondiep ploegen beter voor de bodem’
Reportage van demonstratie ondiep ploegen op
20 september 2000 in Borgsweer (Groningen)
Organisatie & toelichting: Bertus Buizer

foto-science-for-environment-policy-ecosystems-services-biodiversity-video-10-may-2016-web

img_8001-groet-van-bodemmensen-people4soil-op-soil2meet-in-stadhuis-leeuwarden-credit-buizer-advies-6-dec-2016-web

6 december 2016 – Op Soil2Meet van Initiatief Bewust Bodemgebruik en wethouder duurzame ontwikkeling, natuur en landbouw, Isabelle Diks, in Stadhuis Leeuwarden inspirerende discussies en groet van allemaal #people4soil – credit: Buizer Advies

Bertus Buizer       Foto credit: Fotobureau Hoge Noorden

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *